Ηλεκτρισμός

 

Η Κύπρος, στο πλαίσιο του προ-ενταξιακού σταδίου στην Ε.Ε., εναρμόνισε την εθνική της νομοθεσία  με την Οδηγία 96/92/ΕΟΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19ης Δεκεμβρίου 1996 σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας μέσω του «περί Ρύθμισης της Αγοράς Ηλεκτρισμού Νόμο του 2003 Ν.122(Ι)/2003». Με το νόμο αυτό, συστάθηκε η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου και συγκροτήθηκε η Μονάδα Διαχείρισης του Συστήματος Μεταφοράς. Στις 17 Σεπτεμβρίου 2004 η ΡΑΕΚ εξέδωσε άδεια διαχείρισης του συστήματος μεταφοράς, πράξη, που σύμφωνα με το άρθρο 57 του Ν.122(Ι)/2003, μετέτρεψε τη «Μονάδα Διαχείρισης του Συστήματος Μεταφοράς» στον «Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς».

Στην παρούσα φάση, ενόψει της έναρξης της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού μέσα στο έτος 2021, εφαρμόζονται μεταβατικές ρυθμίσεις, στη βάση σχετικής Ρυθμιστικής Απόφασης με αριθμό 04/2017. Για τον σκοπό αυτό, η ΡΑΕΚ ενέκρινε Κανονισμούς Μεταβατικής Ρύθμισης της Αγοράς Ηλεκτρισμού.

Στόχος του Υπουργείου είναι όπως η εμπορία της ηλεκτρικής ενέργειας να γίνεται σε ανταγωνιστική βάση, όπως στα υπόλοιπα κράτη μέλη της ΕΕ. Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου, μετά από μελέτη που διενέργησε αναφορικά με την εξεύρεση κατάλληλου μοντέλου ανταγωνιστικής αγοράς που να ανταποκρίνεται στις ιδιαίτερες συνθήκες της Κύπρου, εξέδωσε στις 15 Μαΐου 2015, στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, Ρυθμιστική Απόφαση με αριθμό 01/2015 που τιτλοφορείται ως η «περί Λεπτομερούς Σχεδιασμού για Διαφοροποίηση του Πλαισίου Ρύθμισης της Λειτουργίας της Αγοράς Ηλεκτρισμού της Κύπρου». Στη βάση αυτής της Ρυθμιστικής Απόφασης, ο Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου, που ενεργεί και ως ο Λειτουργός της Αγοράς, προχώρησε με τη συγγραφή αναθεωρημένων Κανόνων Αγοράς Ηλεκτρισμού, οι οποίοι έτυχαν έγκρισης από τη ΡΑΕΚ στις 12 Μαΐου 2017, με την Απόφασή της με αριθμό 84/2017.

Έχοντας ως γνώμονα την προστασία των δικαιωμάτων των καταναλωτών καθώς και των συμμετεχόντων στην ανταγωνιστική αγορά ηλεκτρισμού,  το Υπουργείο προωθεί νομοσχέδια με στόχο τη συνεχή βελτίωση της αποτελεσματικότητας και ανεξαρτησίας των θεσμών που είναι επιφορτισμένοι με τις τεχνικές, καθώς και εμπορικές πτυχές της λειτουργίας του συστήματος και της αγοράς ηλεκτρισμού. Συγκεκριμένα, τον Ιούλιο του 2019, προωθήθηκε προς την Νομική Υπηρεσία προσχέδιο νομοσχεδίου με το οποίο καθίσταται ο ΔΣΜΚ πλήρως ανεξάρτητος από την καθετοποιημένη Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου.

Το Υπουργείο, ως θεματοφύλακας των θεμάτων ενέργειας, είναι υπεύθυνο για την εναρμόνιση της εθνικής νομοθεσίας με το Ευρωπαϊκό Κεκτημένο και δη με το πακέτο «Καθαρή Ενέργεια για Όλους». Το πακέτο αυτό αποτελείται, μεταξύ άλλων, από τέσσερα νομοθετικά μέτρα στον τομέα του ηλεκτρισμού: την Οδηγία (ΕΕ) 2019/944 σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την τροποποίηση της οδηγίας 2012/27/ΕΕ (αναδιατύπωση), τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/943 σχετικά με την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας (αναδιατύπωση), τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/941 σχετικά με την ετοιμότητα αντιμετώπισης κινδύνων στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και με την κατάργηση της οδηγίας 2005/89/ΕΚ και τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/942 για την ίδρυση Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (αναδιατύπωση).

Στο πλαίσιο της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, το Υπουργείο προωθεί τη δημιουργία νέων και σημαντικών συμμετεχόντων στην αγορά ηλεκτρισμού. Αυτοί περιλαμβάνουν τις «Ενεργειακές Κοινότητες», τους «Ενεργούς Πελάτες», τα συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας και την απόκριση στη ζήτηση. Οι φορείς συγκέντρωσης, δηλαδή οι οντότητες εκείνες που θα μπορούν να αναλάβουν την εκπροσώπηση μικρότερων μονάδων παραγωγής και φορτίων στην ανταγωνιστική αγορά ηλεκτρισμού μέσω της συγκέντρωσης (aggregation), αναμένεται να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο σε σχέση με την ενεργό συμμετοχή των πελατών ηλεκτρισμού στην ανταγωνιστική αγορά ηλεκτρισμού. Σημαντικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσει και η ψηφιοποίηση των συστημάτων ηλεκτρισμού, αρχής γενομένης μέσω της εγκατάστασης έξυπνων συστημάτων μέτρησης.

Επιπρόσθετα, ο Υπουργός, σε συνεργασία με άλλους φορείς, καθορίζει σε σχετική Απόφαση και Διάταγμα του , τα οποία εκδίδονται με βάση τις πρόνοιες του περί Ρύθμισης της Αγοράς Ηλεκτρισμού Νόμου (Ν.122(Ι)/2003), τις κατηγορίες ευάλωτων πελατών και τα μέτρα προστασίας τους.  

Ο εξηλεκτρισμός των μεταφορών αποτελεί ακόμα μια σημαντική προτεραιότητα του τομέα Ηλεκτρισμού. Σε συνεργασία με άλλα αρμόδια Υπουργεία και Τμήματα της Δημοκρατίας, προωθεί την εξάπλωση του ηλεκτρικού οχήματος. Συγκεκριμένα, στη βάση και των προνοιών της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, προωθείται η εκπόνηση ρυθμιστικού πλαισίου για τη διασύνδεση των σημείων επαναφόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων με το σύστημα διανομής ηλεκτρικής ενέργειας και διασφαλίζεται η ανεξαρτησία των θεσμών σε σχέση με τη δραστηριότητα της ιδιοκτησίας και διαχείρισης σημείων επαναφόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.