Εθνικό Σχέδιο Διακυβέρνησης για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΔΕΚ)

 

Ο κανονισμός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (2018/1999), θεσπίζει κανονιστικό πλαίσιο διακυβέρνησης της Ενεργειακής Ένωσης για τις πέντε διαστάσεις της (ενεργειακή ασφάλεια, εσωτερική αγορά ενέργειας, ενεργειακή απόδοση, απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές και έρευνα, καινοτομία και ανταγωνιστικότητα).

To Στρατηγικό Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα της Κύπρου, παρουσιάζει ένα αναλυτικό χάρτη πορείας για τα θέματα της Ενέργειας και του Κλίματος για την επίτευξη συγκεκριμένων Ενεργειακών και Κλιματικών στόχων μέχρι το 2030. Το Υπουργικό Συμβούλιο με αρ. Απόφαση 83.709 αποφάσισε να εγκρίνει στις 15.11.2017, τη συγκρότηση, δομή και λειτουργία Εθνικού Συστήματος Διακυβέρνησης για την Ενέργεια και το Κλίμα. Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ενέργεια και το Κλίμα εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο στις 15.1.2020 με αριθμό απόφασης 88.819 και υποβλήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 21/01/2020.

Οι στόχοι που τίθενται στο ΕΣΔΕΚ είναι ποσοτικοποιημένοι και κοστολογημένοι, ενώ έχουν καθοριστεί ενδιάμεσα χρονικά ορόσημα, τα οποία επιτρέπουν την παρακολούθηση της πορείας επίτευξης των στόχων και σχετίζονται με την υιοθέτηση και λειτουργία διαφόρων πολιτικών και μέτρων. H αξιολόγηση των διαφόρων μέτρων και πολιτικών έχει γίνει λαμβάνοντας υπόψη κοινονικά, οικονομικά, τεχνικά και περιβαλλοντικά, κριτήρια της Κυπριακής πραγματικότητας. Ο ρόλος της ηλεκτρικής διασύνδεσης αποτελεί ορόσημο για τον μελλοντικό σχεδιασμό και την περεταίρω ανάπτυξη των ΑΠΕ στο απομονωμένο ηλεκτρικό σύστημα της Κύπρου.

Το ΕΣΔΕΚ περιλαμβάνει τρία ορόσημα προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα επαρκούς παρακολούθησης και έγκαιρης διορθωτικής δράσης.  Η ενδεικτική πορεία θα πρέπει να φθάσει το 2022, το 2025 και το 2027 τουλάχιστον ορισμένα ελάχιστα ποσοστά της συνολικής αύξησης της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές που προβλέπεται για το 2030, όπως ορίζεται στον κανονισμό.

Η επίτευξη αυτών των «σημείων αναφοράς» το 2022, το 2025 και το 2027 θα αξιολογηθεί από την Επιτροπή με τις ενοποιημένες εθνικές εκθέσεις προόδου για την ενέργεια και το κλίμα οι οποίες θα υποβληθούν. Σε περίπτωση που με επίτευξης τον σημείων αναφοράς θα πρέπει επεξηγηθεί ο τρόπος με τον οποίο θα καλυφθεί η απόκλιση.

ΑΠΕ

Αναθεωρείται ο στόχος για συμμετοχή των ΑΠΕ στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας σε τουλάχιστον 23% έως το 2030 σε σχέση με το 13% από τα σημερινό επίπεδο (2020). Η σημαντικά υψηλότερη συμμετοχή ΑΠΕ συνδέεται με την παραδοχή ότι όλη η επιπρόσθετη ζήτηση ενέργειας θα καλύπτεται αποκλειστικά από ΑΠΕ.

Μεταφορές

  • Διείσδυση των ηλεκτρικών οχημάτων, ηλεκτρικού ΤΡΑΜ, βιώσιμη κινητικότητα
  • Net-metering & Net-Billing για φόρτιση ηλεκτρικών οχημάτων

Ηλεκτρισμός

  • Προώθηση περεταίρω του θεσμού prosumersμεnet metering, net billing.
  • Ενδυνάμωση ενεργού ρόλου καταναλωτών μεπροώθηση ενεργειακών κοινοτήτων (virtualnet-billing)
  • Απλούστευση και επιτάχυνση των διοικητικών διαδικασιών: Διαδικασίες απλής κοινοποίησης  για έργα ΑΠΕ
  • Προώθηση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας
  • ΑΠΕ στη γεωργία / κτηνοτροφία (ΦΒ και ανεμογεννήτριες μη ενωμένες με το δίχτυο)

Θέρμανση-Ψύξη

  • Αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης (boiler) με αντλίες θερμότητας
  • Κεντρικά ηλιακά συστήματα για ξενοδοχεία ή μεγάλους καταναλωτές για θέρμανση ΖΝΧ
  • Συμπαραγωγή Συστημάτων Θέρμανσης-Ψύξης με τη Χρήση ΑΠΕ
  • Χρήση καινοτόμων τεχνολογιών για παραγωγή ηλιακής ψύξης
  • Παραγωγή Υψηλής Θερμότητας για βιομηχανικές εφαρμογές ψηλής ζήτησης με Ηλιακά κάτοπτρα.
  • Προώθηση συστημάτων Γεωθερμίας (ανοικτού τύπου) ειδικά στις τουριστικές παραθαλάσσιες περιοχές. Έχουν γίνει 3-4 έργα μέχρι σήμερα με πολύ ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Θα πρέπει να γίνει σχέδιο για να βοηθηθεί η διαδικασία αδειοδότησης των έργων αυτών και τις μελέτες που τα συνοδεύουν. (2021)
  • Tηλεθέρμανση και Τηλεψύξη, αυτό θα μπορεί να γίνει σε μετέπειτα στάδιο αφού εξαντληθούν ή υλοποιηθούν τα πιο πάνω μέτρα σε θέρμανση και ψύξη

Άλλα μέτρα:

  • Παραγωγή ενέργειας από απόβλητα.
  • Παραγωγή Ενέργειας από γαλάζιες τεχνολογίες (μελλοντική πολιτική όσο αφορά την γαλάζια (πράσινη) ενέργεια).
  • Ανανέωση υφιστάμενων σταθμών ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ. Η ανακαίνιση σταθμών ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιμες πηγές, συμπεριλαμβανομένης της πλήρους ή μερικής αντικατάστασης εγκαταστάσεων ή συστημάτων και εξοπλισμού λειτουργίας, με σκοπό την αντικατάσταση του παραγωγικού δυναμικού ή την αύξηση της αποδοτικότητας ή της ισχύος της εγκατάστασης θα πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά την ανανέωση των συμβολαίων των υφιστάμενων συστημάτων ΑΠΕ.
  • Ενσωμάτωσή των εγγυήσεων προέλευσης ώστε να δείχνουν στον τελικό πελάτη ότι ένα συγκεκριμένο μερίδιο ή ποσότητα ενέργειας έχει παραχθεί από ανανεώσιμες πηγές.
  • Μελέτη για τη χρήση του Υδρογόνου ως μέσω αποθήκευσης ώστε να διαμορφωθεί η μελλοντική πολιτική για τις ΑΠΕ. Η Κύπρος μετά το 2030 θα μπορεί να εξάγει ενέργεια από ΑΠΕ με τη μετατροπή της ενέργειας σε υδρογόνο.

 

Εξοικονόμηση Ενέργειας - Ενεργειακή Απόδοση

Υποχρεωτικό στόχος: Σωρευτική εξοικονόμηση ενέργειας κατά την τελική χρήση ύψους 241.588 ΤΙΠ την περίοδο 2014-2020, ενώ επιβάλλεται νέα σωρευτική εξοικονόμηση ενέργειας στην τελική χρήση ύψους 243,04 ktoe, με λήψη μέτρων πέραν όσων επιβάλλουν οι ευρωπαϊκές νομοθεσίες τα έτη 2021-2030.

Ενδεικτική συνεισφορά στο στόχο της Ε.Ε για το 2030

  • Πρωτογενής κατανάλωση ενέργειας το 2030 μέχρι 2,4Mtoe - μείωση 17%, σε σχέση με 2007
  • Τελική κατανάλωση ενέργειας το 2030 μέχρι 2,0 Mtoe - μείωση 13%, σε σχέση με 2007

Επιμέρους υποχρεώσεις στα κτίρια μέχρι το 2030:

  • Μέτρα σε κτίρια της κεντρικής δημόσιας διοίκησης που θα επιφέρουν ετήσιες εξοικονόμησης 1,31 GWh (δηλ. 0,11 ktoe)
  • Εθνική στρατηγική για την ενεργειακή αναβάθμιση του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος (ολοκληρώθηκε το Μάιο του 2020)

 

Εσωτερική Αγορά Ενέργειας & Ενεργειακή Ασφάλεια

ΣΤΟΧΟΣ

  • Ενοποίηση της αγοράς, αύξηση της ευελιξίας στην αγορά ηλεκτρισμού και τη βελτίωση του ανταγωνισμού στη λιανική αγορά.
  • Βελτίωση των υφιστάμενων ρυθμίσεων αναφορικά  με την περιφερειακή συνεργασία με τη γειτονική Ελλάδα, καθώς και με άλλα κράτη μέλη.
  • Ανάπτυξη σωστής προσέγγισης για αντιμετώπιση των ζητημάτων ενεργειακής φτώχειας.

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΡΑ

  • Αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των εγχώριων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων
  • Δημιουργία απαραίτητων υποδομών για εισαγωγή ΥΦΑ εντός του 3ου  τριμήνου του 2022 και μελλοντική ανάπτυξη του εσωτερικού δικτύου φυσικού αερίου
  • Ανάπτυξη της απόκρισης ζήτησης (demand response) και της αποθήκευσης ενέργειας
  • Ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου με Κρήτη και Ισραήλ (Euroasia Interconnector) αρχές του 2024.
  • Σύνδεση της Κύπρου με Ισραήλ και Ελλάδα με αγωγό φυσικού αερίου στις αρχές του 2025 (EastMed Pipeline).
  • Λήψη συγκεκριμένων μέτρων αντιμετώπισης της ενεργειακής φτώχειας.

Χρήσιμοι Σύνδεσμοι:

Σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επί του προσχεδίου του Εθνικού Σχεδίου 2021-2030 (18/6/2019)

Αξιολόγηση του προσχεδίου του Εθνικού Σχεδίου 2021-2030 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (18/6/2019)

Διάφορες Μελέτες και Παρουσιάσεις οι οποίες συνοδεύουν το ΕΣΔΕΚ.

Διάφορες Παρουσιάσεις κατά την διάρκεια της δημόσιας διαβούλευσης (Έρευνα και Καινοτομία, Κλίμα, Ενέργεια, Μεταφορές, Μελέτη Αντικτύπου)

Μακροοικονομικές Μελέτες και μοντελοποίηση από Ευρωπαϊκή Επιτροπή